کتاب همزاد، رماني نوشته ي فئودور داستايفسکي است که نخستين بار در سال 1846 منتشر شد. اين رمان به داستان يک کارمند دولت مي پردازد که به ورطه ي جنون کشيده مي شود. داستان همزاد، درباره ي کشاکش هاي روانشناسانه ي مردي به نام ياکوف پتروويچ گليادکين است که مدام با شخصي رو به رو مي شود که در ظاهر، دقيقا شبيه اوست اما خصوصيت هايي کاملا متضاد با او—يعني اعتماد به نفس بالا، پرخاشگري و برونگرايي—را از خود نشان مي دهد. کتاب همزاد، مفهوم «گسستگي شخصيت» را در آثار داستايفسکي مطرح نمود؛ مفهومي که به يکي از ويژگي هاي روانشناسانه ي اصلي در رمان هاي بعدي اين نويسنده ي بزرگ تبديل شد. اين کتاب درخشان، سقوط شخصيت اصلي خود به اعماق جنون را به شکلي به ياد ماندني و شاعرانه به تصوير مي کشد.