کتاب خانه ماتريونا، رماني نوشته ي الکساندر سولژنيتسن است که اولين بار در سال 1963 انتشار يافت. راوي اين داستان جذاب، يک معلم رياضي است که قبلاً در اسارات «گولاگ» (اداره کل اردوگاه هاي کار و اصلاح اتحاد جماهير شوروي) بوده است. او کاري را در مدرسه اي واقع در يک مزرعه ي اشتراکيِ بزرگ مي يابد. پس از اين اتفاق، ماتريونا به راوي، جايي را در خانه ي کوچک و رو به ويراني خود پيشنهاد مي کند. راوي اين پشنهاد را مي پذيرد و آن ها در کنار هم در يک اتاق مشغول زندگي مي شوند. راوي، ميان زندگي کارگران اين مزرعه با زندگي کارگران و بردگانِ زمين‌داران در دوران قبل از انقلاب، تفاوت چنداني نمي بيند. ماتريونا با دستمزدي ناچيز و يا حتي بدون دستمزد در مزرعه کار مي کند. او مجبور مي شود بخشي کوچک از خانه ي خود را به يکي از آشناياني بدهد که قصد دارد از چوب آن، براي ساخت خانه اي ديگر در روستا استفاده کند. کشاورزاني مست با تراکتوري که بدون اجازه برداشته اند، تصميم مي گيرند که چوب ها را شبانه انتقال دهند. اما در همين حين، رقم خوردن اتفاقي غيرمنتظره روند داستان را تغيير مي دهد.